Çılgın 2 Yaş; Gelişimsel Kriz Dönemi

instagram video: @buistebiannelikvar

                                                                

Hayır!

Neden! 

Yapmam! 

Gitmem! 

Uyumayacağım! 

… 

Çocuğunuzdan bunları sıklıkla duymaya başladınız mı? O zaman hoş geldin 2 Yaş Sendromu. 

Ebeveynler için çocuklarının kararsızlığı, isyanları ve öfke nöbetleri ile dolu zorlu bir süreç olan 2 yaş dönemi çocuk için gelişiminin en büyük kriz dönemidir. Ama neden bu hırçınlık? Çünkü aslında çocuk çok zorlu bir dönemden geçmektedir. Artık yürüyen, konuşan, özgürlüğün tadına varan çocuğa dünyayı keşfetmek için bir özgüven ve yoğun bir merak duygusu gelmiştir. Fakat bu duygularını karşılayacak yeteneklere hala tam olarak sahip değildir. Varmak istediği hedefe giderken defalarca düşer, söylemek istediği bir cümle için tekrar ve tekrar dener. Adeta başarısızlık tekrar deneme tekrar başarısızlık ve tekrar deneme döngüsünün içinde sıkışıp kalmış gibidir. Bu istekler onun için çok kıymetlidir ve başarısızlıkları büyük bir yıkım oluşturur. Bu yıkım ise yoğun duyguları… Ama bu duyguları da yeni yeni deneyimleyen çocuk ne yaşadığını anlayamamakta ve ifade edememektedir, böylece yeni bir yıkım yaşar. Kendinizi keşif sürecindeki çocuğun yerine koyun. Çok istediğiniz ve sürekli başarmak içi uğraştığınız bir konuda başarısız olduğunuzu ve yaşadıklarınızı ifade bile edemediğinizi… İşte bu anlamlandıramama ve hayal kırıklıklarını, ebeveynlere ifade edebildiği duygular ile yönlendiriliyor: öfke nöbetleri ve itirazlar. 

Peki, ebeveynler bu gelişim basamağını başarılı atlatabilmede çocuklarına nasıl yardım edebilir? Ya da ebeveyn olarak kendileri için nasıl daha stressiz atlatırlar? 

Öncelikle çocuğunuzun anlatamadıklarını anlamak için ona kulak verin. Acaba neden böyle davranıyor? Sebepleri düşünün; yeterince uyudu mu? Yeterince oynadı mı? Ona ilgimi bugün yeterince gösterdim mi? Acaba bugün onu yeterince dinledim mi? 

En önemlisi ben nasılım, sakin miyim yoksa yoğun duygular mı yaşıyorum? Acaba çocuğumun şuan ki öfkesi benim duygularımın bir yansıması olabilir mi? Unutmayın çocuğunuz sizi aynalar. Bu nedenle kendinize sakinleşmek için ne kadar zaman ayırdığınız, kendiniz için neler yaptığınız önemli. Ona nasıl sakinleşebileceğini, tepkilerini nasıl gösterebileceğini siz öğretiyorsunuz. Bunu ise sözlerinizden çok davranışlarınızla, sorunlara verdiğiniz tepkilerle yapıyorsunuz. Bağırıp etrafa zarar vermeyi mi yoksa sakin bir şekilde bulduğunuz çözüm yollarını mı öğretiyorsunuz ona? 

Buraya kadar bahsettiklerim her zaman kullanabileceğiniz şeyler ama kriz anları? Kriz anlarında çocuğunuzun hizasına gelerek onunla göz teması kurmanız ve eğer izin veriyorsa ona dokunmanız, sarılmanız çok önemli. Duygusal olarak sakinleşmeye başladığında ise onu anladığınızı gösteren cümleler kurun; üzüldün, sinirlendin, canın yandı gibi ve mümkünse bunu sakin, kalabalık olmayan bir ortamda yapın. Son olarak ise nerede yanlış yaptığını ya da neden istediği o şeyi yapamayacağını anlatmaya ve ona alternatif bir yol bulmaya çalışın. Bu sıralarda yapma hayır gibi yoğun tepkiler verdiğiniz konuların onlar için bir merak ve keşif alanı olduğunu ve tekrarlamak isteyeceğini de kendinize hatırlatın. “Biliyorum az önce sinirlendin. Fakat bıçakla bir yerini kesip canını acıtabilir, kendine zarar verebilirsin. Bu yüzden bıçakla oynamana izin veremem ama ben yemek yaparken sen de oyuncak mutfak setinle yemek yapabilirsin.”2 yaş çocuklarının, yaşlarından dolayı isteklerini ertelemeyi bilmediklerini aklınızda bulundurun. “Üzüldüğünü görüyorum fakat şuan yetiştirmem gereken işlerim var. Sabretmekte zorlandığını gördüğüm için 5 dakika ara veriyorum sonra tekrar işime devam edeceğim. Hadi, bana resimlerini göster.”

Çocuğunuz şu an deneyimleri ve gelişimi için çok önemli bilgiler öğrenme yolunda. Fakat hiç bilmediği bir yolda ilerliyor. Bu yolda ise sizin haritanıza ihtiyacı var. Ona sakinleşmeyi, doğru şekilde öfkelenmeyi, duygularını paylaşmayı, isteklerini dile getirmeyi, seçimler yapmayı ve daha birçok şeyi öğretecek olan sizin haritanız, onunla bol bol paylaşmayı unutmayın. Baş etmekte zorlandığınız durumlarda bir uzmandan yardım istemekten; nefes egzersizleri, öfke kontrol yöntemleri gibi çocuğunuza ve size yararlı olabilecek uygulamaları öğrenmekten çekinmeyin.